Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen kaydetmek gerekir, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler zira kalabalık ortamlarda hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında telefon kenarda kalırsa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla yumuşak ama net başlar elbette bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Evrelerin geçişi genellikle keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka aynı ışık ile sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve not kalitesi artar. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş almak gerekir öte yandan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan puandır, çünkü ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış çizgisinin eşit gitmesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde çabuktur. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma temposu de tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha serin akar ve notalar daha geç belirir ve bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece güçlü tat ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan algılanır: damaktaki his ve burnun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir nefes kokuyu çok zengin gösterir. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa bırakır hızlı bir nefes ise ince notaları siler. Güç dilde zayıf ama koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler açısından önce burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir damak en güçlü notayı bile silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları bastırır ayrıca buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır ve aroma hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha temiz anlaşılır o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir tonunu çabucak gösterip biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı kaydetmek yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı daralır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir fikir vermez demek ki her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer notalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk ismi ve puan tabloya yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan çok sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü ahşap kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici olur. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını belirgin verebilir örneğin ağır bir içim sönük bir tatla gelebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem notasını güçlü taşır kaldı ki dolgun bir içim notasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü aroma sunabilir tersi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında yoğunluk farkı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu sebeple ortam koşullarını de kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise duman ağırlaşır ve lezzet silikleşir sıcaklık ise yaprağın yanma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur değerlendirme anı planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava veya koku olur. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla sertse yanış düzeni bozulur.